Polikistik Over Sendromu Olanlar Nasıl Beslenmeli?

Polikistik over sendromu, üreme çağındaki kadınların en sık yaşadığı kadın hastalıklarından biri olarak görülüyor. Sıklıkla adet düzensizliği ile belirti veren bu endokrin bozukluğun tedavisinde ise kilo kontrolü yani beslenme büyük önem taşıyor.

Kilo kaybı ile iyileşmek mümkün

Polikistik over sendromu (PCOS) olan hasta grubunun önemli bir kısmı belirtiler çok belirgin olmadığı için hastalığından habersizdir. Birçoğunda adet düzensizliği görülürken doktora sıklıkla gebe kalmada zorlanma şikayetleriyle başvurulmaktadır. Şiddetli PCOS hastalarında aynı zamanda obezite, insülin direnci veya diyabet de görülebilmektedir. Hafif polikistik over sendromu olan hastaların tedavisi davranışsaldır. Bu hasta grubundan diyet ve egzersiz yapması, karbonhidrat ve yağı düşük gıdaları tüketmesi önerilir. Yapılan araştırmalara göre polikistik over sendromu hastalarının önemli bir kısmı vücut ağırlığının sadece yüzde, 5- 10’unu kaybettiğinde normale dönebilmektedir.

Glisemik indeksi düşük diyetler tercih edilmeli

Ağırlık kaybından bağımsız olarak diyet içeriğini değiştirmek insülin duyarlılığı üzerinde etkilidir. Glisemik indeksi düşük olan besinler kana daha yavaş karışarak kan şekeri düzensizliklerini ve aşırı insülin salgılanmasını önler. Ani acıkmaların önüne geçerek tokluk süresini uzatır. Beslenme tedavisi bir diyetisyen tarafından kişiye özel olarak; karbonhidratlardan kısıtlı ve glisemik indeksi düşük sağlıklı karbonhidratların tercih edildiği, yüksek proteinli ve hem bitkisel hem de yağsız hayvansal protein kaynaklarını dengeli bir şekilde içeren, bol diyet lifi barındıracak şekilde hazırlanmalıdır.

Öğün içeriği nasıl olmalı?

• Beyaz un içerenler yerine tam tahıl kaynağı sağlıklı karbonhidratlar
• Pirinç yerine bulgur veya kabuklu esmer pirinç
• Şeker ihtiyacı yerine taze veya kuru meyveler
• Fındık, ceviz, badem gibi sağlıklı bitkisel yağ kaynakları
• Liften zengin olan kuru baklagiller
• Az yağlı süt-yoğurt ürünleri
• Bolca çiğ sebze ve sebze yemekleri içeren öğünler

Fazla kilo yumurtlama fonksiyonunu bozuyor

Kişinin tedavisi planlanırken bu hastaların diyetisyen takibinde ideal kilolarına inmeleri sağlanmalıdır. Vücut ağırlığının normalin üzerinde olması yumurtlama fonksiyonunun bozulmasına neden olarak gebe kalmayı zorlaştırabilir. Toplam vücut ağırlığının yüzde 5-10’unun azalması hem insülin direnci hem de yumurtlama fonksiyonları üzerinde olumlu etki yaratmaktadır.

Diyetle paralele egzersiz de yapılmalı

Düzenli egzersiz kan şekeri seviyesini düzenlemektedir ve insülin direnci tedavisinin bir koludur. Diyetle birlikte uygulandığında etkin yağ yakımı sağlayarak kilo vermeye yardımcı olur. PCOS tedavisinde karın bölgesindeki yağlanmanın azalması ve bel çevresindeki incelme hormonların çalışmasını düzenlemektedir.

Doktor kontrolünde D vitamini takviyesi alınmalı

D vitamini yetersizliği obezite ve insülin direnci ile ilişkili olduğundan PCOS’ta önemli bir role sahiptir. Yapılan araştırmalarda PCOS’lu kadınların ortalama yüzde 80’inde D vitamini düzeyleri düşük bulunmuştur. D vitamininin ana kaynağı güneştir. Her gün güneşin daha dik geldiği saatlerde 15-20 dakika cildin güneşe maruz kalması gerekmektedir. Ayrıca kişinin beslenmesinde her gün yumurta, süt, peynir, yoğurt ve haftada 1-2 defa balık bulunmalıdır. D vitamini takviyeleri ise kesinlikle bilinçsizce kullanılmamalı, mutlaka doktorun önerdiği sıklık ve miktarda alınmalıdır.

Kısa Bir Not ;

Polikistik over sendromu uzun süreli takip gerektiren bir sağlık sorunudur. Ancak doğru beslenme alışkanlıkları, düzenli fiziksel aktivite ve uzman kontrolü sayesinde belirtilerin hafifletilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması mümkündür. Tek bir beslenme modeli herkes için uygun olmayabileceğinden, kişiye özel hazırlanan beslenme planları daha başarılı sonuçlar verir.

Unutulmamalıdır ki hızlı kilo vermeyi vaat eden şok diyetler veya bilinçsiz kullanılan takviyeler, polikistik over sendromunun yönetiminde fayda sağlamaktan çok zarar verebilir. Dengeli ve sürdürülebilir bir yaşam tarzı benimsemek, kan şekeri kontrolünü desteklemek ve düzenli doktor kontrollerini aksatmamak tedavinin önemli parçalarıdır.

Gebelik planlayan kadınların ise kadın doğum uzmanı ve diyetisyen eşliğinde hareket etmesi, hem yumurtlama düzeninin desteklenmesi hem de sağlıklı bir gebelik süreci açısından önem taşır. Erken tanı, doğru tedavi ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları sayesinde polikistik over sendromunun olumsuz etkileri büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Bu nedenle belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.