Dış Gebelik ile İlgili Merak Edilenler

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Koray Özbay dış gebelikle ilgili merak edilenler hakkında bilgi verdi.

HAMİLELİK

Dış gebelik, toplumda azımsanmayacak oranda görülen gebelik komplikasyonlarında biri olarak karşımıza çıkıyor. Gebeliğin rahim dışında oluşması “dış gebelik” olarak tanımlanıyor. Birçok anne adayının “Bir daha çocuğum olmayacak mı?” endişesi yaşamasına sebep olan dış gebelik problemi doğru tanı ve tedaviyle tamamen çözülebiliyor ve yeniden sağlıklı gebelik oluşumu sağlanabiliyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Op. Dr. Koray Özbay dış gebelikle ilgili merak edilenler hakkında bilgi verdi.

Sağlıklı gebeliği birebir taklit edebiliyor

Döllenmiş olan yumurta herhangi bir nedenden dolayı tüplerden rahim boşluğuna kadar olan geçişini tamamlayamadığında dış gebelik meydana gelmektedir. Dış gebelik belirtileri, düşükler, erken dönem normal hamilelik, apandisit, yumurtalık torsiyonu, yumurtalık kisti yırtılması, idrar yolu taşları, sindirim sistemi problemleri ve genital enfeksiyonlar ile benzediği için ayırıcı tanıda dikkatli davranılması gerekir. Adet gecikmesi, gebelik testlerinin pozitif olması, bulantı, kusmalar, memelerde hassasiyet normal gebelikte olduğu gibi dış gebelikte de görülür. Bu nedenle dış gebelik, anne adayları için en fazla normal hamilelikle karıştırılabilecek bir olgudur.

Dış gebelik riskini artıran etmenler

Cinsel açıdan aktif olan her kadın dış gebelik riski altındadır. Riski artıran diğer faktörler şu şekilde sıralanabilir:

  • Anne yaşının 35 ve üstü olması
  • Sigara kullanımı
  • Düşük öyküsü
  • Endometriozis
  • Sadece progesteron içeren doğum kontrol haplarının kullanımı
  • Doğurganlık ilaçlarının kullanımı
  • Anne adayının kısırlık ya da tüp bebek tedavisi görmesi
  • Rahim-yumurtalık iltihapları
  • Başarısız tüp bağlama işlemi
  • Karın içi cerrahi, spiral kullanımı ve tubal cerrahiler

Kasık ağrısı ve lekelenmeleri mutlaka doktora danışın

Dış gebelik sadece fiziksel muayene ile teşhis edilemez. Tanı için istenen beta-hCG ve progesteron düzeylerini belirleyen kan testleridir. Beta-hCG seviyeleri iki günlük sürede aynı kalıyor, uygun oranlarda artmıyor ve 1500 üstü değerlerde, vajinal ultrasonda da gebelik kesesi görünmüyorsa dış gebelik düşünülebilir. Gebe olduğunuzu biliyorsanız ancak alt karın bölgesinde yani kasıkta ağrınız, vajinal kanamanız, lekelenmeniz varsa acilen bir kadın-doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Beta-hCG hormonu değerleri tanı için yeterli değil

Gebelikte merak edilen konulardan biri de beta-hCG hormonudur. Pek çok anne adayı beta-hCG hormonu testi sonucuna göre hamile kaldığını bilir, ancak bu hormonun yüksek olması, o kişide gebeliğin rahim içinde olduğunu göstermez. Dış gebelikte de beta-hCG hormonu yüksek gelebilir. Dış gebelik tespitinde sadece bir kez beta-hCG testi yapmak yeterli değildir. Bu testin 2 gün arayla tekrarlanmasıyla birlikte ultrasonografi ile dış gebelik olup olmadığı denetlenmelidir.

Dış gebelik tespit edildiğinde üç tür tedavi yaklaşımı olabilir.

  1. Metotreksat enjeksiyonu: Uygun kişilerde bekleme yolu seçilebilir. Hastanın durumu dengeli ve uygun şartlar mevcut ise “Metotreksat” enjeksiyonu ile tedavi seçeneği denenebilir. Metotreksat ilacı, hızla bölünen gebelik hücrelerinin büyümesini durduran, yok eden bir ilaçtır. Doktorunuz bu ilacı enjeksiyon olarak verecektir, kullanım için hastaneye yatırılmanız gerekebilir. Ayrıca ilacın etkili olup olmadığını anlamak için düzenli kan testleri yaptırmak ve yakın takibiniz gerekmektedir. Eğer ilaç tedavisi başarılı olursa cerrahi tedaviye ihtiyaç kalmamaktadır.
  2. Cerrahi: İlaç ve bekleme tedavisine uygun olmayan veya ilaç tedavisine cevap alınamayan kişilerde seçenek cerrahi tedavidir. Cerrahi yaklaşım olarak çoğunlukla kapalı yöntem denilen laparoskopik yöntem tercih edilir. Patlamamış bir tüp mevcut ise tüpe uygulanan küçük bir kesiden dış gebelik materyali boşaltılıp tüp iyileşmeye bırakılabilir. Böylece tüp alınmadan tedavi gerçekleştirilir.
  3. Tüpün alınması: Ciddi hasarlı tüpler, aynı tüpte tekrar eden dış gebelik, cerrahi sonrası kontrol edilemeyen kanama, 5 cm’den daha büyük dış gebelik durumlarında tüpün alınması gerekir. Mümkünse tüpün bir kısmı bırakılmadan tamamen alınması daha iyi olur. Açık cerrahi, çok kan kaybetmiş şok veya pre-şok tablosundaki hastalarda, laparoskopik aletlerin hazırlanmasına müsaade edecek kadar zamanın olmadığı durumlarda gereklidir. Bu nedenle adet gecikmesi olduğunda vakit kaybetmeden doktora gidilmelidir. Bu sayede en erken zamanda saptanan dış gebelik kadına ve tüplere zarar vermeden tedavi edilebilir.

Yeni gebelik tarihini doktorunuza danışın

Dış gebelik sonrası doktorun önerdiği zamanda yeniden gebelik denenebilir. Metotreksat tedavisi yapıldıysa en az 3 ay ara verilmesi gereklidir, ama daha kısa bir süre içinde hamilelik oluştuysa bebekte kesinlikle bir sorun olur anlamına gelmez. Kapalı ameliyat yöntemiyle müdahale edildiyse 2 adet dönemi sonrası gebelik için uygundur. Açık yöntemle ameliyat yapıldıysa yara iyileşmesi için yaklaşık 4-6 ay beklenmesi yerinde olacaktır.

Tekrar dış gebelik yaşanma olasılığı var

Dış gebelik geçiren kadınlar bu durumdan hem fiziksel hem de duygusal olarak etkilenmektedirler ve akıllarında çok çeşitli sorular oluşmaktadır. Tüplerden en az biri duruyorsa, sağlıklıysa ve ek bir problem yoksa tabi ki tekrar gebelik mümkündür. Ancak dış gebelik geçirildiğinde tekrar dış gebelik oluşma olasılığı artmaktadır ve sayısıyla doğru orantılıdır. Bu oran geçirilen tek bir dış gebelik için yüzde 5-20 iken iki kez geçirildiğinde yüzde 32 olarak bildirilmiştir. Rahim içi gebelik oranları tüp alınan yani salpenjektomi yapılan ve yapılmayan cerrahiler sonrasında benzerdir. İstisna olarak, dış gebeliğin tekrarlama olasılığı tüpteki hasarlı kısım çıkarılıp uç uca dikildiyse anlamlı olarak artmaktadır.

Tek tüple hamile kalma olasılığınız yüzde 80’in üzerinde

Yapılan araştırmalarda sağlık sorunu olmayan genç çiftlerde düzenli ilişki ile bir yılın sonunda gebelik elde etme olasılığı yüzde 85, iki yılın sonunda yaklaşık olarak yüzde 90 olarak bildirilmiştir. Tek taraflı tüp alınmasından sonraki 2 yılın sonunda rahim içi gebelik olasılığı yaklaşık olarak yüzde 55-68 arası bildirilmektedir. Bununla beraber, tek tüpü alınmış ve diğer tüpü sağlam olanlar ile her iki tüpü de sağlam olup hiç tüp ameliyatı geçirmemiş olan kadınların gebelik oranlarının karşılaştırıldığı spesifik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu değerlerin yaş ile birlikte değişiklik gösterdiği unutulmamalıdır. Sonuç olarak, dış gebelik geçirilmesi bir daha gebelik olmayacağı anlamına kesinlikle gelmemektedir ve yüksek olasılıkla tekrar gebelik oluşacaktır.

EN ÇOK OKUNANLAR