Çocuklar Bu Kışı İlaç Kullanmadan Atlatsın

Vücudun temel fonksiyonlarının yerine getirilmesinde görev alan vitaminlerin her birinin ayrı faydası olduğu gibi vücutta az ya da çok olması da ciddi sıkıntılar yaratabiliyor.

ÇOCUK

Bu Makalede:

Vitamin ve mineraller büyüme-gelişmede önemli rol oynuyor. Vücudun temel fonksiyonlarının yerine getirilmesinde görev alan vitaminlerin her birinin ayrı faydası olduğu gibi vücutta az ya da çok olması da ciddi sıkıntılar yaratabiliyor. Daha sağlıklı ve güçlü bir bağışıklık sistemine sahip çocuklar için gerekli tüm vitamin ve mineralleri Uz. Dr. Seda Günhar anlattı.

Vitaminler

  • Vitamin A

Gözün karanlığa adapte olmasını sağlar. Ayrıca fetal gelişim, büyüme, üreme, kemik gelişimi, ağız, mide, ince bağırsaklar, solunum ve üreme sistemi ile idrar yollarındaki dokuların sağlıklı bir şekilde devamlılığının sağlanması, immün fonksiyonlar gibi pek çok süreci etkiler. Vücutta depolanan bir vitamindir. En karakteristik bulguları göz bulgularıdır. Eksiklik ilerlediğinde gece körlüğüne neden olabilir. Eksikliğinde çocuklarda normal büyüme ve gelişme sağlanamamaktadır. A vitaminin uzun süre günlük dozdan 10 kat fazla alınırsa kusma, kuru kaşıntılı soyulmuş cilt, ağız kenarlarında çatlaklar, saçın kabalaşması, kemiklerin şişkinleşmesi, çift görme, karaciğer ve dalak büyümesi, ağız kuruluğu görülür.

Vitamin A’dan zengin besinler: Karaciğer, balık, süt ve süt ürünleri, yumurta sarısı, yeşil yapraklı sebzeler, sarı sebze ve meyveler (havuç, kış kabağı, kayısı, şeftali…)

Günlük A vitamini ihtiyacı:
1-3 yaş 300 µg (1000 U)
4-8 yaş 400 µg (1300 U)
9-13 yaş 600 µg (2000 U)

  • Vitamin B

Vitamin B grubu suda çözündüğü için vücutta depolanmaz ve gerekli miktar tüketildikten sonra boşaltım sistemi tarafından dışarı atılır. Bunun için düzenli olarak B vitamini içeren besinler tüketilmelidir.

Vitamin B1: Enerji verir. Mukozaları sağlıklı tutar; sinir sistemi, kardiyovasküler sistem ve kas fonksiyonu için gereklidir. B2 vitamini, enzim fonksiyonu, normal yağ asidi ve aminoasit sentezi için önem taşımaktadır. B3 vitamini, kolesterolün düşürülmesine, kan şekeri düzeyinin korunmasına, gıdalar yoluyla alınan yağın işlenmesine yardımcı olur. B6, beyin gelişimi ve işlevi için gereklidir. B12 vitamini; kan hücresi üretiminde özellikle alyuvar hücre oluşumunda kritik öneme sahiptir.

Vitamin B1’den zengin besinler: Balık, karaciğer, buğday ruşeymi, işlenmemiş pirinç, buğday, kabak, kuşkonmaz, ceviz, fındık, fıstık.
Vitamin B2’den zengin besinler: Süt, süt ürünleri, yumurta, mantar
Vitamin B3’den zengin besinler: Et, balık, kümes hayvanları, bakliyat, yer fıstığı, pancar Vitamin B6’dan zengin besinler: Ham pirinç ve buğday, baharatlar, Antep fıstığı, ciğer, balık, muz
Vitamin B12’den zengin besinler: Kırmızı et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleridir.

  • Vitamin C

Vücut dokularının büyümesi ve onarımı için gerekli olan kolajeni üretmekte ve bağışıklık sistemi, sinir sistemi, hormonların fonksiyonlarına destek olmaktır. Kötü kolesterolü (LDL) dengeler. Soğuk algınlığı gibi hastalıklara karşı direnci artırır. C vitamini eksikliği kemik ve eklem ağrıları, yorgun hissetme, kas ağrıları, diş eti rahatsızlıkları, dilde yaralar, yaraların geç iyileşmesine neden olur.

C vitamini yönünden zengin besinler: Kuru kekik, maydanoz, brokoli, kivi, portakal, limon, kırmızılahana

Günlük C vitamini ihtiyacı:
7-12 ay: 50 mg/gün
1-3 yaş: 15 mg/gün
4-8 yaş: 25 mg/gün
9-13 yaş: 45 mg/gün

  • Vitamin D

Cilt aracılığıyla güneş ışınlarından karşılanır. Bunun yanında, yağlı balıklarda, karaciğerde, yumurta sarısında ve tereyağında da az miktarda bulunur. 3 yaşından büyük çocuklar ve yetişkinler güneşin çok yakıcı olmadığı saatlerde güneşe çıkmak suretiyle D vitamini ihtiyaçlarını karşılayabilirler. Buna karşın, hiçbir besinde 0-3 yaş arası çocukların ihtiyacını karşılayacak miktarda D vitamini bulunmadığı için dışardan takviye alınması gerekir. D vitamini yağda eriyen ve depolanan bir vitamin olduğundan günlük yeterli doz takibine gerek yoktur. Vitamin D eksikliği çocuklarda kemik ağrıları, sık soğuk algınlığı, kasların zayıflaması, başın terlemesi, kas krampları, halsizlik, konsantrasyon eksikliği, kabızlık ve ishal gibi bağırsak problemlerine neden olabilir. Ciddi D vitamini eksikliğinde çocuklarda raşitizm denilen kemik hastalığını tetikler. Bebeklerde dişler düzensiz ve geç çıkar, bıngıldak geç kapanır.

Vitamin D’den zengin besinler: Balık, soya sütü, istiridye, yumurta, süt ve süt ürünleri, mantar

Günlük D vitamini ihtiyacı:
1 yaş altı bebeklerde: 400 IU
1-5 yaş: 500-1000 IU
5-10 yaş: 1000 IU
10 yaş üstü: 1000-2000 IU

  • Vitamin E

Vitamin E yağda çözünen ve antioksidan özellikte bir vitamindir. Aynı zamanda hücrelerin yenilenmesine, yaraların iyileşmesine ve kalp-damar hastalıklarının önlenmesinde yardımcı olur. Eksikliğinde; başta kansızlık ve göz bozuklukları olmak üzere, kolay yorulma, yaraların geç iyileşmesi ortaya çıkabilir. E Vitamini eksikliği kalp hastalıkları riskini de artırır.

Vitamin E’den zengin besinler: Bitkisel yağlar, tohumlar, kabuklu yiyecekler, yeşil yapraklı sebzeler

Günlük E vitamini ihtiyacı
7-12 ay: 5 mg/gün
1-3 yaş: 6 mg/gün
4-8 yaş: 7 mg/gün
9-13 yaş: 11 mg/gün

  • Vitamin K

Yağda çözünür. En önemli görevi, kanın pıhtılaşmasını sağlamaktır. Gıdalarda vitamin K bol bulunduğundan eksikliği nadir görülür. Eksikliğinde en önemli belirti zor duran kanamalardır. Yeni doğan bebeklerde ve K vitamini emilimini azaltan ilaç kullananlarda sık görülür.

Vitamin K’dan zengin besinler: Fesleğen, ada çayı, kekik, ıspanak, karalahana, taze soğan, brokoli

Günlük K vitamini ihtiyacı
7-12 ay: 2.5 mcg/gün
1-3 yaş: 30 mcg/gün
4-8 yaş: 55 mcg/gün
9-13 yaş: 60 mcg/gün

Mineraller

  • Demir

Demir eksikliği ve fazlalığı önemli klinik problemlere yol açabilir. Oksijen taşınması ve depolanması, elektron taşınması, hücre büyümesi ve çoğalmasında, esansiyel reaksiyonların katalizinde kullanılan yaşam için vazgeçilmez bir elementtir. Demir eksikliği birçok fonksiyonu etkileyen sistemik bir bozukluktur. Demir eksikliğinde anemi geliştiğinde yorgunluk, halsizlik, baş dönmesi, baş ağrısı, çarpıntı, çabuk yorulma, solukluk, dilde ağrı, tat alma duyusunda azalma, tırnaklarda kırılma ve çizgilenme, ağız köşelerinde yara gibi şikayetler ortaya çıkabilir. Soğuk el ve ayaklar, baş dönmesi, dil ağrısı, diş şişmesi, göğüs ağrısı da demir eksikliğinde görülebilecek diğer semptomlardandır.

Demirden zengin gıdalar: Dalak, karaciğer, kırmızı et, yumurta, balık, baklagiller, mercimek, pirinç, yulaf, yeşil sebze çiğ, patates, fındık, fıstık, meyve, süt, pekmez, bira mayası, buğday kepeği, kabak çekirdeği, ay çekirdeği, darı, maydanoz, yer elması, ceviz, tavuk

Demir gereksinimi:
7-12 ay: 11 mg/gün
1-3 yaş: 7 mg/gün
4-8 yaş: 10 mg/gün
9-13 yaş: 8 mg/gün

  • Çinko

Vücudun her hücresinde bulunan bir mineraldir. Bağışıklık sistemine oldukça büyük destek vermektedir. Hücre yenilenmesinde payı olduğu için cildi güzelleştirir, tırnakları sertleştirir ve saçı kuvvetlendirir. Sivilceye karşı da çok etkili bir mineral, A vitaminini harekete geçirerek mikrop öldürücü etkisiyle sivilcelerin kaybolmasını sağlar. Besinlerle yeteri miktarda çinko alınmazsa pek çok sorun ortaya çıkar. Bağışıklık sistemi zayıflar, enfeksiyonlara karşı direnç azalır, yaraların iyileşmesi güç hale gelir. Saçlar daha kolay kırılır ve saç uçlarında çatallanmalar olur. Soğuk eller ve ayaklar, koklama ve tat alma duygusunun sınırlı olması, tırnaklarda beyaz lekeler de çinko azlığının diğer belirtileridir.

Çinkodan zengin gıdalar: İstiridye, peynir, sığır eti, sütsüz çikolata, kuru fasulye, yumurta, mısır, Brüksel lahanası, karides ve brokoli

Çinko gereksinimi:
0-12 aylar: 3-5 mg/gün
1-10 yaş: 10 mg/gün
11 yaş üstü 15 mg/gün

  • Selenyum

Temel bir mineral olmakla birlikte az miktara gereksinim duyulur. Antioksidan özelliği sayesinde serbest radikallerin hücreye zarar vermesini engeller. Tiroit fonksiyonunun düzenlenmesi ve bağışıklık sisteminde rol oynar. Selenyum eksikliği hastalıkla sonuçlanmaz fakat rahatsızlığı, hipotiroidizm ve zayıflamış bir bağışıklık sistemi olanlarda klinik tablonun ilerlemesine katkıda bulunabilir.

Selenyum içeren gıdalar: Ay çekirdeği, deniz ürünleri, tavuk-hindi eti, kırmızı et, yumurta, mantar

Günlük selenyum gereksinimi:
0-6 Ay: 15 mcg
7-12 Ay: 20 mcg
1-3 Yaş: 20 mcg
4-8 Yaş: 30 mcg
9-13 Yaş: 40 mcg

  • Flor

Kemiklerin ve dişlerin yapısında bulunan önemli bir eser elementtir. Diş minelerinin güçlenmesini sağlayarak, diş çürüklerini önler. Kemikleri güçlendirir, kemik erimesi ve kemik kırılmalarını önler.

Flor içeren gıdalar: Somon ve karides başta olmak üzere; deniz ürünlerinde, tavuk, kırmızı et, çay, sardalya ve uskumru

Günlük flor gereksinimi:
4-8 yaş 1 mg/gün
9-13 yaş 2 mg/gün

  • İyot

Tiroit hormonları iyot ile yapılmaktadır. Bu nedenle iyot vücut için önemlidir. Zihinsel fonksiyonlarda, enerji ve kilo almada, normal büyüme ve gelişme, beyin ve sinir sisteminin normal çalışması, vücut ısısı ve enerjisinin düzenlenmesinde önemli rol oynar. İyot eksikliği erken evrede belirti vermezken hipotiroidiye yol açtıktan sonra bulgu vermeye başlar. İyot eksikliğinin belirtileri arasında; depresyon, isteksizlik, zihinsel gelişim zorluğu, algı azalması, guatr, aşırı kilo alma, cilt kuruluğu, kabızlık ve yorgunluk yer alır.

İyot içeren gıdalar: İyotlu tuz, deniz ürünleri, inek sütü, yoğurt, kefir, yumurta, peynir

Günlük iyot gereksinimi:
0-6 ay 110 mcg
7-12 ay 130 mcg
1-8 yaş 90 mcg
9-13 yaş 20 mcg

Çocuğunuzu gribe karşı nasıl koruyacağınızı biliyor musunuz? Tıklayın.

EN ÇOK OKUNANLAR