Bebeklerde Uyku Düzeni Nasıl Oluşturulur?

Uz. Dr. Handan Yaşar, bebeklerde uyku düzeni oluşturma konusunda önemli bilgiler verdi.

ANNELERE ÖNERİLER

Bebeklerde uyku düzeni oluşturmak bilhassa ilk bebekleri ile yeni düzene alışmaya çalışan ailelerin en zorlandığı konuların başında geliyor. Bebeğin kendi yatağında ve yine kendi kendine uykuya dalmasını sağlamak biraz sancılı olabiliyor. Uyku düzeni sağlarken bebeği ağlatmak ise mutlaka kaçınılması gereken davranışlar arasında ilk sırada yer alıyor. İşte bebeklerde uyku düzeni oluşturmanın en önemli adımları.

İlk adım: “Gece-gündüz ayrımını yapmasına yardımcı olun”

Yenidoğan ve annenin uyumlu oluşu iyi bir uyku düzeni geliştirmek için önemlidir. Gergin bir ilişki bebeğin huzurlu bir uyku-uyanıklık döngüsü geliştirmesine engel olur. Uyku sürecinin düzenlenmesi için ilk adımlar doğumdan itibaren atılmalıdır. Bebeğin gece-gündüz ayrımı yapabilmesini sağlamak ilk hedef olmalıdır. Bu amaçla ilk yapılacak olan bebeğin yaşadığı ortamda bu ayrımı anlamasını sağlayacak değişiklikler yapmaktır. Bebeklerde uyku düzeni oluşturmak için yapulabilecek değişiklikler şu şekilde sıralanabilir:

  • Bebek gün içinde aydınlık, hareketli, evsel seslerin yoğun olduğu yerde tutulmalıdır. Bunun için evin salonu idealdir.
  • Doğrudan yüzüne güneş ışığı gelmeyecek ancak aydınlık bir ortamda, üzeri örtülmeden tercihen emzirme ve hemen sonra bezini değiştirdikten sonra beşiğine sırt üstü yatırılmalıdır.
  • Elinizi sırtına veya başına koyarak göz temasını kaybetmeden alçak sesle sevgi sözcükleri veya ninni söylemek rahatlatıcı ve uykuyu teşvik edici olabilir. Bebeğin sallanarak veya emzirilerek uyutulmasından mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.
  • Bebeğiniz yatağında tedirginse önce kucağınızda minik pışpışlamalarla sakinleştirip yine uyumadan yatağına koymayı denemelisiniz.

İkinci adım: “İyi bir uyku ritüeli oluşturun”

Gece, uzun vadede geçerli olabilecek bir saat seçilmeli ve uykuya hazırlık için bir saat önceden başlayan tekrarlanan davranış kalıpları geliştirilmelidir ki buna uyku ritüeli denilir. Bunun için izlenmesi gereken yol şu şekilde olmalıdır:

  • Öncelikli olarak ortam değiştirerek sürece başlanır.
  • Ardından ışıklar loşlaştırılır, mevcut sesler azaltılır, alçak sesle konuşmalar; sevgi sözcükleri, ninniler ile huzur, sakinlik dolu bir saat geçirilmeye çalışılmalıdır.
  • Her bebeğin sakinleşme yöntemi farklıdır, bunu belirlemek için gözlemci bir anne olunmalıdır. Bebeğin hoşlandığı durumlar veya hareketler belirlenip, bunlar uyku ritüeline katılmalıdır. Örneğin bebeğiniz göğsünüzde yatmaktan hoşlanıyorsa orada vakit geçirmesine izin verip, iyice sakinleştikten sonra yatağına alabilirsiniz.
  • Yatağında da temasınızı okşama olarak devam ettirebilirsiniz.
  • Bazı bebekler sudan çok hoşlanırlar. Bu bebeklerde uyku saatinden önce yaptırılan telaşsız sevgi dolu okşamaları, masajları içeren ılık bir duş iyi bir uyku ritüeli olabilir.

Üçüncü adım: “Bebeğinizin tercihlerini iyi gözlemleyin”

Gergin bir bebeği uyutmak değil, önce sakinleştirmek ilk hedef olmalıdır. Karnı tok, altı temiz her ihtiyaca karşılanmış olsa da bebekler gergin olabilirler çünkü insan yavrusu duygusal bir varlıktır. Etrafında olan bitenlerle ne kadar küçük olursa olsunlar ilişkilidirler ve etkileşirler. Yakınındaki insanların telaşı, ortamın soğuk ya da sıcak olması, ses hareket düzeyinin az veya çok olması bebekleri olumsuz etkileyebilir. Bebekler bir bireydir ve tercihleri olabilir. Sıcağı sevmeyebilir veya uyumak için çok sessiz bir ortama ihtiyaç duyabilir. Başka bir bebek hafif hareket ve sesleri rahatlatıcı bulabilir kendini güvende hissedebilir. Doğduğu andan itibaren bebeğin bir birey olarak var olduğunu bilerek, onu tanımaya çalışarak büyütmek uyku dahil her türlü düzeni oluşturmayı kolaylaştırır.

Dördüncü adım: “Ağlama nedenini iyi gözlemleyerek bulun”

Bebeğin ağlaması hemen yataklarından alınmasını gerektirmez. Yanına gidip ihtiyacının ne olduğunu anlamaya çalışmak bebeklerde uyku düzeni oluşturmak için en doğru başlama hareketidir. Karnının tok olduğuna eminseniz ağlayan bebeğinizi yatağından almadan sakinleştirici davranışları yapmalı ve sakinleşemiyorsa o zaman kucağınıza almalısınız. Bebeğin ağlayarak uyumasını beklemek onun size olan güvenini zedeleyebilir. Bebeklerin ağlaması iletişim yollarıdır ve her zaman bir nedeni vardır. Bu neden kolik, idrar yolu enfeksiyonu gibi somut nedenlere veya fazla sıcak ve soğuk gibi konforunu bozan nedenlere bağlı olabileceği gibi güvende hissedememe gibi duygusal da olabilir. Bebek çevresine kapris yapmak için ağlamaz mutlaka bir neden vardır ve etraflıca düşünerek gözlem yapmak bu nedeni bulmanıza yardımcı olabilir.

Bebekler düzeni seviyor

Sonuç olarak bebekler düzeni sever ve tekrar ile öğrenirler. Bu iki özelliği kullanarak bebeklerde uyku düzeni oluşturmak mümkündür. Bebeğinizde gördüğünüz her davranış kalıbının sizden köken aldığını unutmamalısınız. Huzursuz, gergin bir bebekte bedensel nedenler dışlandıktan sonraki ilk adım ebeveynlerin kendi içlerine dönmesidir. Bebek gergin olduğunda kendinizi nasıl hissettiğinizi anlamaya çalışmalısınız, olumsuz hislerin kökeni bebek kadar siz de olabilirsiniz yani bebek sizi yansılıyor olabilir.

EN ÇOK OKUNANLAR